Dolar/TL
5,3195 TL/ % 1,21
Eur/TL
6,0487 TL/ % 0,25
Gram Altın
214,8483 TL/ % -0,36
Bist 100
91.860,75 TL/ % 0,01
Bitcoin
$3.912 TL/ % -0,55

Devalüasyon Nedir? Neden ve Nasıl Yapılır? Türkiye’de Devalüasyon Durumu

Devalüasyon Nedir? Nasıl Yapılır? Türkiye’de Devalüasyon Olur Mu?


 

Ekonomiyi yakından takip eden yada etmeyen herkes artık dolar , euro ve altının değerlerinin ne kadar arttığını bir şekilde biliyor. Bu yatırım araçlarında mevduatınız olmasa bile sosyal medyada yada tüm haberlerde gazetelerde dövizin ve altının son 10 gün içinde çok fazla artış gösterdiğini gözlemlemişsinizdir.

Gönül ister ki güzel ülkemizin bu yükselişler karşısında dik durması ve olumsuz yönde fazla etkilenmesin. Fakat ekonomik gerçekleri de göz ardı edemeyiz. Son zamanlarda Türk Lirasının dolara karşı olan değer kaybı sonucu olarak devalüasyon konusu merak edilir olmaya başladı.

Devalüasyon nedir?” “ Devalüasyon nedenleri nedir?” soruları tekrar gündeme gelmeye başladı. Sizlere Devalüasyon nasıl ne neden yapılır? Devalüasyon olursa sonuçları ne olur? Devalüasyonun ekonomimize etkileri nelerdir? gibi konularda merak edilenleri açıklamaya çalışacağız .

Aslında Devalüasyon Nedir?

Türk Dil Kurumu anlamı ile konumuza başlayalım. TDK anlamı açısından ”  Devalüasyon ” kelimesinin karşılığı “değerdüşümü ”  olarak karşımıza çıkmaktadır. Olaya finansal ve ekonomi terminolojisi açısından bakarsak tanım tam olarak ” Devletin resmi para biriminin diğer devletlerin para birimleri karşısında değer kaybettirilmesidir” . Yani devletin para birimine yaptığı müdahaledir.

Devalüasyon Sebepleri Nelerdir?

Aslına bakılırsa bir devletin kendi resmi parasının diğer devletlerin para birimleri karşısında değersizleştirme yoluna başvurması herkese garip gelen bir yoldur. Fakat iş bazı eşik noktalarını aştığında bu uygulama ile ancak ülkenin ekonomisi toparlanabilir duruma getirilebilir.

Devalüasyona gitmenin aslında birden fazla sebebi vardır; fakat en önemli husus ülke ekonomisinin dış ticaret açığı vermesi halidir. Bunun basitçe tarifi ithalat oranının ihracat oranından fazla olmasıdır. Yani satın aldığınız sattığınızdan fazla ise bu dış ticaret açığıdır. Yerli üretim oranlarının düşük olduğu ülkelerde ve bunun yanı sıra ithal mallara arzın yani rağbetin fazla olduğu yerlerde dış ticaret açığının büyümesi kaçınılmazdır.

Bütün bu finansal durumlar paranın satın alım gücünü düşürür. Çünkü dövizin yükselmesi halinde ithal edilen ürünlerin de fiyatı artmış olacaktır. İhraç ettiğimiz yani dış ülkelere sattığımız malın ücreti de düşmüş olur. Artık tek çare olarak devlet eliyle paranın değersizleştirme planı devreye sokulur. Bu uygulamanın asıl amacı ihracatın artırılarak ithalatın azaltılmasıdır. Sonuç itibari ile asıl hedef gayrisafi milli hasıla  için bir dengenin sağlanarak ülke parasının diğer ülke paralarındaki ani değişimlerden etkilenmemesini sağlamaktır.

Devalüasyon Etkileri Nelerdir?

 

Asıl önemli konuya gelmiş olduk . Diyelim ki devalüasyonu yaptık. Peki etkilerinin olumlu yada olumsuz yönlerini nelerdir ve ne zaman görülür?

Son çare olarak uygulanan devalüasyon yönteminin olumlu yönleri olduğu gibi ekonomik anlamda bir dizi zararı da vardır. Fakat asıl hedef ekonomide dengeye ulaşmak olduğu için bu olumsuz yanlar göze alınabilir durumdadır.

Bu yöntem ile ithalat pahalanır ve hızı yavaşlamış olur. Bu kısım çok önemlidir. Denge öyle bir kurulmalıdır ki ihracatı artıracak etkileri olsun. İhracatı artırmanın da yolu yerli üretimin ihracat kanalı ile yurt dışı piyasalarına bir an önce ulaştırılmasıdır.

Geçmişte Türkiyede Yapılan Devalüasyonların Ekonomiye Etkisi

1994 krizinde ülkemizde döviz kurları, yıllık %250 artarak bir anda sıçrayış yapmıştı. İhracatın artırılması ve canlanması için ancak iç taleplerin bazı yaptırımlar aracılığı ile azaltılması sağlandı ve ve satın alma gücündeki bir nevi düşüş ile denge sağlanabildi. Fakat günümüzde durum  94 yılındaki gibi değil. Farklı olarak ithalatın ülke ekonomisinde 1994 yılı ile karşılaştırıldığında çok daha büyük bir yeri olduğu ekonomik bir gerçektir. Bu durum aslında sıkıntıya daha ciddi boyutlara taşıyor. Çünkü iç üretimimiz iç taleplerimizi karşılamıyorsa yapılan bu devalüasyon işlemi de kısa süre sonra etkisini yitirebilir.

 

Şu anda Türkiye’de Devalüasyon Olma İhtimali Var mı?

Doların TL karşısında hızla değer kazanması , bunun yanı sıra milyarlarca dolarlık dış ticaret ilişkimiz olan İran’a karşı Amerikanın uyguladığı ambargo sebebiyle ekonomimizdeki hızlı dalgalanmalar ve olumsuz esen hava böyle bir ihtimalin olabileceğini göstermektedir. Fakat yine de son söz devlet büyüklerinindir.

Parada Devalüasyon İlk Ne Zaman Uygulandı ve Hangi Ülke Tarafından Kullanıldı?

Tarih kaynaklarına göre devalüasyonu ilk kullanan en eski uygarlığın Antik Yunan ve Roma’dır.  Peki nasıl yapmışlar? Parayı imal ettikleri madenin azaltılmasını sağlayarak değersizleştirme yolunu kullanmışlar. Yakın tarihte durum nasıl ? 19. yüzyılda uygulanan devalüasyon şeklide şöyledir. Kağıt paranın miktarı arttırılmış ve suni enflasyon oluşturulmuş, iç piyasadaki fiyatlar arttırılmış ve kullanılan kağıt paranın altına olan tahvil değeri düşürülerek paranın değer kaybettirilmesi
sağlanmıştır.


Yazar Hakkında
Toplam 69 yazı
cevdet kok
cevdet kok
Yorumlar (Yorum yapılmamış)

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

×

Bir Şeyler Ara


Önceki yazıyı okuyun:
Bankamatik Kartınızı Yutarsa ne Yapmalısınız ?

Bankamatik Kartı Yuttu, Ne Yapmalıyım?   Bankamatiğin yuttuğu kartı nasıl geri alabilirim sorusu, günlük hayatta sıkça karşılaştığımız sorulardandır. Her ne...

Elinizdeki Paranın Sahte Olup Olmadığını Nasıl Anlarsınız ?

Paranın Sahtesi Nasıl Anlaşılır?  Elinizde bir 100 TL var ve siz sahte para olduğundan şüpheleniyorsunuz. Bunu sadece gerçek parada bulunan...

Kapat